Turkoois is een ondoorzichtig, blauw tot groen mineraal. Het bevat koper, dat voor het blauw zorgt, en ijzer, dat de kleur naar groen trekt. De steen wordt al duizenden jaren gedragen, van het oude Egypte en Perzië tot het zuidwesten van de Verenigde Staten.
Kleur en matrix
De meest gewaardeerde kleur is een gelijkmatig, intens hemelsblauw, van oudsher Perzisch blauw genoemd, naar de mijnen in Iran. Groenere stenen kosten minder, al geven sommige mensen daar juist de voorkeur aan. Veel stenen hebben aders van het moedergesteente, de zogeheten matrix. Een fijn, webachtig patroon, bekend als spiderweb, wordt door sommige verzamelaars gewaardeerd. Anderen willen een egale steen. Het is een kwestie van smaak.
Gestabiliseerd, en waarom
Natuurlijk turkoois is vaak zacht, krijtachtig en poreus. Het neemt huidvet en cosmetica op en kan door het dragen van kleur veranderen. Het meeste turkoois wordt daarom gestabiliseerd: geïmpregneerd met een heldere hars die de steen harder maakt en de kleur vastlegt. Dat is geaccepteerd en maakt de steen praktisch om te dragen. Het moet wel vermeld worden, want onbehandeld turkoois dat hard genoeg is om te slijpen is veel zeldzamer en kost veel meer.
Mindere kwaliteiten worden ook nog geverfd. "Gereconstitueerd" turkoois is poeder dat met hars is samengeperst. Beide moeten verkocht worden als wat ze zijn.
Imitaties
De meest voorkomende imitatie is howliet of magnesiet, witte mineralen met donkere aders, blauw geverfd. Op een foto zien ze er overtuigend uit. Koop turkoois bij iemand die je kan vertellen waar het vandaan komt en hoe het behandeld is.
Dragen
Turkoois heeft een hardheid van 5 tot 6 op de schaal van Mohs. Het is een goede steen voor hangers, oorbellen en broches. Kies bij een ring voor een kastzetting en doe hem af als je je handen wast of aan het werk gaat. Bekijk welke stenen je elke dag kunt dragen.
Onderhoud
Houd de steen uit de buurt van parfum, handcrème, schoonmaakmiddelen en langdurig contact met water. Geen ultrasoonreiniger. Veeg hem schoon met een droge, zachte doek.
Vindplaatsen zijn onder meer Iran, de Verenigde Staten, China, Egypte en Mexico. Turkoois is een geboortesteen van december. Bekijk sieraden met turkoois.
