Elke diamant wordt beschreven aan de hand van vier eigenschappen, de vier C's. Samen bepalen ze de prijs. In wat je werkelijk ziet, wegen ze niet even zwaar.
Carat: het gewicht
Karaat is gewicht, geen formaat. Eén karaat is 0,2 gram. Twee stenen van hetzelfde gewicht kunnen verschillend van grootte lijken, afhankelijk van hoe ze geslepen zijn. Bij ronde getallen zoals 0,50 en 1,00 karaat maakt de prijs een sprong. Een steen die net onder zo'n grens zit, kost dus merkbaar minder en ziet er hetzelfde uit.
Het woord komt van het zaadje van de johannesbroodboom, dat vroeger als tegengewicht op de weegschaal diende; het metrieke karaat van 0,2 gram is sinds 1907 de standaard. Bij een ronde briljant horen gewicht en doorsnede ongeveer zo bij elkaar:
| Doorsnede | Gewicht in karaat |
|---|---|
| 2,2 | 0,04 |
| 3,0 | 0,10 |
| 4,1 | 0,25 |
| 5,2 | 0,50 |
| 6,5 | 1,00 |
| 7,4 | 1,50 |
| 8,2 | 2,00 |
| 9,0 | 2,50 |
| 9,3 | 3,00 |
| 11,0 | 5,00 |
De sprong van 0,50 naar 1,00 karaat is maar 1,3 mm in doorsnede. Daarom ziet een goed gekozen steen van 0,90 karaat er bijna hetzelfde uit als een van 1,00 karaat, en kost hij veel minder.
Colour: van D tot Z
Witte diamanten worden ingedeeld van D (kleurloos) tot Z (duidelijk geel of bruin getint). D, E en F zijn kleurloos, G tot en met J bijna kleurloos. Gezet in geelgoud of roségoud ziet een steen met kleur G, H of I er voor bijna iedereen wit uit. In platina of witgoud valt een lichte tint iets eerder op.
Clarity: wat erin zit
Bijna elke diamant heeft kleine insluitsels. De schaal loopt van FL (flawless, loepzuiver) en IF via VVS1 en VVS2, VS1 en VS2, SI1 en SI2, tot I1, I2 en I3. Vanaf ongeveer VS2, en vaak al SI1, is een steen "eye clean": zonder loep zie je niets. Betaal je voor meer dan dat, dan betaal je voor iets wat alleen een microscoop laat zien.
Cut: wat hem laat schitteren
Cut is de slijpkwaliteit: hoe goed de facetten in verhouding staan en zijn afgewerkt. Die bepaalt hoeveel licht er terugkomt naar je oog. Een goed geslepen steen van een lagere kleur oogt levendiger dan een slecht geslepen steen van een hoge kleur. Moet je kiezen, houd dan vast aan de slijpkwaliteit en doe een stapje terug in kleur of zuiverheid.
Hoe de handel diamant prijst: de Rapaport-lijst
Als een goudsmid of handelaar je een prijs voor een diamant noemt, is het vertrekpunt bijna altijd de Rapaport Price List, kortweg "Rap". De lijst verschijnt sinds 1978 en is de maatstaf van de diamanthandel.
De lijst is een raster. Per gewichtsklasse staat er voor elke combinatie van kleur en zuiverheid een prijs per karaat in, in Amerikaanse dollars. Er is één lijst voor ronde briljanten en één die voor de andere vormen wordt gebruikt. Handelaren betalen niet de lijstprijs: ze handelen tegen een percentage eronder, of soms erboven voor stenen waar veel vraag naar is. "Twaalf back" betekent twaalf procent onder Rap.
Drie dingen zijn voor jou als koper goed om te weten:
- Het is een handelslijst. Hij is alleen op abonnement beschikbaar voor de branche, dus de actuele cijfers vind je niet openbaar. Wat je wel kunt doen, is een goudsmid vragen hoe een aangeboden steen zich tot de lijst verhoudt.
- Hij verklaart de prijssprongen. De gewichtsklassen beginnen bij ronde gewichten zoals 0,50, 0,70, 1,00 en 1,50 karaat, en bij elk daarvan gaat de prijs per karaat een stap omhoog. Daarom kost een steen van 0,95 karaat merkbaar minder dan een steen van 1,00 karaat die er hetzelfde uitziet.
- Hij dekt niet alles. De lijst gaat uit van een goed geslepen steen met een betrouwbaar certificaat. Slijpkwaliteit, fluorescentie en hoe mooi de individuele steen is, bepalen mede de werkelijke prijs. Lab-grown diamant staat er niet op: die wordt apart geprijsd, en veel lager.
Hard, maar niet onbreekbaar
Diamant is de hardste edelsteen: 10 op de schaal van Mohs. Niets in het dagelijks leven maakt er een kras op. Toch kan er een stukje afspringen door een harde stoot onder de verkeerde hoek, vooral bij een dunne rand of een scherpe punt. Een goede zetting beschermt die plekken.
In de praktijk
Veel goudsmeden in Nederland en België kopen hun diamanten in Antwerpen, de diamantstad. Vertel de goudsmid wat je budget is en wat voor jou telt: grootte, witheid of schittering. Een goudsmid kan je laten zien wat elke keuze met de prijs doet. Vraag bij een grotere steen om een onafhankelijk certificaat (grading report). Benieuwd naar het alternatief? Lees over lab-grown diamant, of bekijk sieraden met diamant van onafhankelijke goudsmeden.
