Lapis lazuli is geen enkel mineraal maar een gesteente. Het blauw komt van lazuriet, de witte aders zijn calciet en de goudkleurige spikkels zijn pyriet. De steen wordt al meer dan zesduizend jaar gewonnen in de bergen van Badachsjan in Afghanistan, en die mijnen leveren nog altijd het mooiste materiaal.
Eeuwenlang werd lapis ook vermalen tot ultramarijn, het kostbaarste blauwe pigment dat schilders tot hun beschikking hadden.
Waaraan je een goede herkent
De beste lapis is intens, gelijkmatig en licht violetblauw, met weinig of geen wit calciet en fijn verspreide pyriet. Veel wit maakt een steen minder waard. Pyriet is een kwestie van smaak: een licht waas van spikkels wordt gewaardeerd, zware doffe plekken niet.
Geverfd en imitatie
Bleke of vlekkerige lapis wordt vaak geverfd om de kleur gelijkmatiger te maken, en lapis wordt regelmatig met was of olie behandeld om de glans te verbeteren. Verf kan afgeven op een wattenstaafje met een beetje aceton, op een plek die uit het zicht zit. Er bestaan ook imitaties: geverfd howliet of jaspis, en synthetisch materiaal. Echte pyrietspikkels zijn onregelmatig van vorm en verspreiding; in imitaties zien ze er vaak te gelijkmatig uit.
Dragen
Lapis heeft een hardheid van 5 tot 6 op de schaal van Mohs en krast dus makkelijker dan de meeste edelstenen. De steen is heel geschikt voor hangers, oorbellen, manchetknopen en kralen. In een ring werkt een vlakke plaat die verzonken in een kastzetting is gezet goed: het is de klassieke keuze voor een zegelring. Reken erop dat de glans na jaren dragen wat matter wordt; de steen kan opnieuw gepolijst worden. Bekijk welke stenen je elke dag kunt dragen.
Onderhoud
Lapis is poreus. Houd de steen uit de buurt van schoonmaakmiddelen, parfum en zuren, en gebruik nooit een ultrasoon- of stoomreiniger. Veeg hem schoon met een zachte, vochtige doek.
Behalve uit Afghanistan komt lapis uit Chili en Rusland. Bekijk sieraden met lapis lazuli.
